मंगळवार, ५ जानेवारी, २०२१

विद्या मंदिर हुंबेवाडाच्या मुलांनी घेतले तामिळी भाषेचे धडे आणि तामिळी मित्राने गिरवले मराठीची मुळाक्षरे...

विनोथ तामिळनाडूच्या रामेश्वरमजवळ परमकुडीचा. इकडे एका कार्यक्रमासाठी आला होता. आज काय करायचं तर शाळेत जाऊयात म्हटल्यावर लगेच तयार झाला. दुर्गम मराठी शाळेला भेट देण्याची ही त्याची पहिलीच वेळ. 

राधानगरी भागातील शक्य त्या पर्यटन स्थळांना तो भेटी देत आहे, आमची शाळा देखील त्याच्यासाठी एक छानसे पर्यटन ठिकाणच होते. दुचाकी डोंगरातून नीट जाणार नाही म्हटल्यावर हा पठ्या माझ्या सोबत एक दीड किलोमीटर अगदी आरामात डोंगर चढला. 

शाळेजवळ आल्यावर अगदी अवाक होऊन तो शाळा निरखून पाहू लागला. एवढ्या डोंगराळ भागात अश्या निसर्गरम्य वातावरनात भरणारी शाळा पाहून तो जाम खुश झाला.

कोरोनाच्या स्थितीतही योग्य ती काळजी घेऊन समूह अध्यापन सुरू असल्याने शाळेत उपस्थित मुलांनी त्याचे स्वागत केले. त्याला मराठी येत नसल्याने मला मुलांच्यातील आणि त्याच्यातील ट्रान्सलेटरची भूमिका बजावायची वेळ आली. तो अगदी छान इंग्रजी बोलतो त्याचा अनुवाद मराठीत करून मी मुलांना सांगत होतो. मुलांनी ओळख करून घेतल्यावर याने मुलांना "तुम्ही मला तुमच्या मराठीतील मुळाक्षरे शिकवा"असे सांगितले तशी मुलांनी देखील अगदी मनापासून योग्य तो उच्चार करत,फलक लेखन करून मुळाक्षरे विनोदला समजावून सांगितली मग विनोदने देखील तामिळी भाषेतील मुळाक्षरे मुलांना गिरवून दाखवली. 
मुलांच्या अनेक प्रश्नांची उत्तरे त्याने दिली. तामिळनाडू मधील प्राणी, पक्षी, घरे इथपासून ते जेवणासंबंधी अश्या सगळ्या बाबी मुलांनी समजून घेतल्या.
भाषेचा अडसर दूर सारत वेगळ्या प्रांतातील हा दोस्त मुलांच्यातीलच एक होऊन ग्राऊंडवर क्रिकेट कधी खेळू लागला समजलंच नाही. सोबतच आमच्या मुलांना देखील त्याने प्रांत, भाषा, संस्कृती जरी वेगळी तरी भारतीय आम्ही' याचा छानसा अनुभव देऊन गेला.
- हर्षल जाधव
विद्या मंदिर हुंबेवाडा
9637351400
Posted on by हर्षल जाधव | No comments

मंगळवार, २५ फेब्रुवारी, २०२०

दिल्ली जळतेय.. जबाबदार कोण? - हर्षल जाधव


महासत्ता असणाऱ्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आपला देश फिरत असताना, त्यांच्या पत्नी दिल्ली मधील आदर्शवत असणाऱ्या शाळा पाहण्याचे नियोजित असताना दिल्ली मध्ये caa आणि nrc बद्दल विरोधक आणि समर्थक यांच्यात जोरदार संघर्ष घडताना दिसत आहे. सोबतच इंडियन आर्मी च्या ड्रेसकोड मध्ये काही लोक सशस्त्र फिरताना दिसत आहेत त्याबद्दल इंडियन आर्मी च्या ट्विटर handel वरून याची माहिती दिली जाते..
विरोध करणारे आणि समर्थन करणारे दोन्ही बाजूने दगडफेक, जाळपोळ करत आहेत. 
शाहरुख नावाचा एक इसम यामध्ये खुलेआम पिस्तुल घेऊन फिरताना दिसत आहे. (यापूर्वी बंदूकधारी गोपाळ देखील पाहिला आहे) हिंसाचारात एक वरिष्ठ पोलीस इन्स्पेक्टर आणि 3 सामान्य व्यक्ती दगावल्याच्या बातम्या येत आहेत. एकूण आकडा आता 7 वर गेला आहे.
मोदी, ट्रम्प साहेबांना प्रेमाचे प्रतीक असणारा ताजमहल दाखवत असताना दिल्ली मात्र द्वेषाने, रागाने, सूडाच्या भावनेने जळत आहे. हा राग, द्वेष, असूया ही दोन धर्मामधील असल्याचे चित्र पुन्हा पुन्हा इंडिरेक्टली दाखवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. 

या स्थितीला सांगण्याचा भाग एवढा आहे की, 
एक शाहरुख म्हणजे देशातील संपूर्ण मुस्लिम समाज नव्हे आणि कायद्याचे समर्थन करनारे मूठभर हिंदू म्हणजे संपूर्ण देशातील हिंदू नव्हेत. अश्यावेळी महत्वाची भूमिका वठवण्याचे काम करायला हवं ते आपल्या नेत्यांनी... (दिल्लीमध्ये law and order ची जबाबदारी केंद्र सरकारची असते.. जे की गृहमंत्र्याच्या अखत्यारीत येते..) गृहमंत्री असोत किंवा पंतप्रधान.. आपला इगो बाजूला ठेऊन त्यांनी या कायद्याला विरोध करणाऱ्या लोकांशी संवाद साधायला हवा.. यासाठी स्वतःहुन त्यांनी पुढे यायला हवं.. फक्त गांधी प्रतिमेपुढे हात जोडून आणि चरखा कसा चालवावा याबद्दल साबरमती मध्ये जाऊन मार्गदर्शन केल्याने गांधी होता येत नाही. देश स्वातंत्र्य प्राप्तीचा आनंद साजरा करत होता तेंव्हा गांधी बा नोआखोली सारख्या ठिकाणी हिंदू - मुस्लिम दंगली थोपविण्यासाठी स्वतः गेला होता हे गांधींना जगभर मांडत फिरणाऱ्याना समजायला हवं..
शेवटी
दिल्ली दिल्लीच रहावी. गुजरात पॅटर्न लागू करून गोद्रा व्हायला नको कारण 
राहत इंदौरी म्हणतात तस - 'आग का क्या है पल दो पल में लगती है, 
बुझाते बुझाते एक ज़माना लगता है'

हर्षल जाधव, 9637351400
25/02/2020
Posted on by हर्षल जाधव | No comments

रविवार, २ फेब्रुवारी, २०२०

प्रजासत्ताक दिन आणि अंधश्रद्धा ने झालेले दीन

34 वर्षे अविरत चालू असलेल्या साप्ताहिक बार्शी शिवप्रभात मध्ये मी प्रजासत्ताक दिनादिवशी लिहिलेला लेख 'प्रासंगिक' या सदराखाली प्रकाशित झाला आहे...

Posted on by हर्षल जाधव | No comments

रविवार, २६ जानेवारी, २०२०

आजचा प्रजासत्ताक दिन अन उतारा...- हर्षल जाधव सर

प्रजासत्ताक दिन आणि अंधश्रध्देमुळे झालेले दीन...

२६ जानेवारी १९५० ला या देशाला स्वतः ची अशी घटना मिळाली. जी घटना देशातील प्रत्येक नागरिकाला त्यांच्या हक्काचे सुंदर आयुष्य जगायला मदत करेल. राज्यघटना आपल्याला भारतीय नागरिक म्हणून आपले आयुष्य शांतता व समानतेने व्यतीत करण्याचे नागरी अधिकार प्रदान करते. या मुलभूत हक्कांमध्ये कायद्यापुढे समानता, उच्चार आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, शांततेने कोठेही उपस्थित राहण्याचे व सभा स्वातंत्र्य, आणि नागरी हक्कांच्या संरक्षणासाठी संवैधानिक प्रतिकारासाठी habeas corpus यासारख्या याचिकांचा अधिकार देखील हक्क म्हणून दिला आहे. 
या अधिकारांचा भंग केल्यास न्यायालयाच्या विवेकानुसार भारतीय दंडविधान संहितेखाली शिक्षा होऊ शकते.
जसे हक्क महत्वाचे आहेत तसे कर्तव्य देखील महत्वाची आहेतच ना..
 जसे भारतीय नागरिकांना हक्क दिले आहेत तशी काही कर्तव्य देखील दिली आहेत त्यातीलच एक म्हणजे, ‘इट इज अ ड्युटी ऑफ एव्हरी इंडियन सिटीजन टू प्रमोट सायिन्टिफिक टेम्परामेंट्स, स्पिरिट ऑफ इनक्वायरी अॅन्ड ह्युमनिझम’. म्हणजे वैज्ञानिक दृष्टिकोन, शोधक बुध्दी, मानवतावाद याचा विचारप्रसार आणि अंगिकार करणं हे प्रत्येक भारतीय नागरिकाचं घटनादत्त कर्तव्य आहे
 हे कर्तव्य ठळक करण्याचे कारण म्हणजे आजच देशाचा ७१ वा प्रजासत्ताक दिन शाळेत साजरा करून येत असताना एका ओढ्याच्या बाजूला हा उतारा ठेवला होता..उतारा ज्या परडीत ठेवला होता ती इतकी आकर्षक होती की तिला पाहताच  आम्ही गाडी थांबवली. मी आणि विनोद ने परडी मध्ये  कोणकोणत्या गोष्टी आहेत ह्या पहिल्यादा पहिल्या. त्यात ६-७ लिंबू, काळे कापड, खाऊची पाने, काजळ डबी, कापून ठेवलेला कांदा अस बरच साहित्य होत. हे सगळं साहित्य कालांतराने वायाच जाणार होते म्हणून त्यातील आम्हाला उपयुक्त असणारे साहित्य आम्ही घेतले आणि आमचा पुढील प्रवास पुन्हा सुरू झाला. 

हे सगळं एवढ्यासाठी लिहितोय कारण राज्यघटना अंमलात येऊन तब्बल ७१ वर्षे उलटून देखील ही उतारा ठेवण्याची आमची अंधश्रद्धा काही कमी झालेली नाही. प्रत्येक गावच्या तिकटी वर आणि ओढा, नदी, विहीर, जुना पडका वाडा ह्या ठिकाणी भूत, पिशाच्च, चेटकीण यांच्या भीतीने हा उतारा ठेवलाच जातो. 

एका बाजूला पोटाला महत्वाचे अन्न घटक न मिळाल्याने कुपोषणाने बालक मरणाऱ्या देशात असल्या अंधश्रध्देला बळी पडून स्वतःच्या हातानेच स्वतः चे व कुटूंबाचे आर्थिक, मानसिक शोषण करून आणि त्याच हाताने देशाच्या राष्ट्रध्वजाला वंदना देखील केल जाते हा केवढा मोठा विरोधाभास आहे. 

देशाचे जबाबदार नागरिक म्हणून संविधानातील या वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा प्रचार, प्रसार आणि अंगीकार करणे हे कर्तव्य आपण बजावायलाच हवं. जेंव्हा ही सर्व कर्तव्य आपण शक्य तेवढी नीट पार पाडू तेंव्हाच आपल्याला या देशाचा सुजाण नागरिक म्हणवून घेण्याला अर्थ आहे. 

संविधान आणि त्यांच्यातील हक्क आणि कर्तव्य ही आपल्या दैनंदिन जगण्याचा भाग होणे हेच या प्रजासत्ताक दिन साजरा करण्याचे खरे प्रयोजन असायला हवं..

निदान या प्रजासत्ताक दिनापासून तरी असे उतारे कोणी ठेऊच नयेत याबद्दल समाजात जाऊन प्रबोधन करणे आणि असे उतारे दिसलेच तर न घाबरता, मनात कोणतीही भीती किंवा संकोच न बाळगता त्यातील उपयुक्त साहित्य सर्वांसमक्ष उचलून लोकांच्या मनातील भीती काढून टाकूयात..
भीतीमुक्त, अंधश्रद्धा मुक्त समाज घडवण्यासाठी उभे राहुयात हीच या प्रजासत्ताक दिनी ध्वजाला केलेली कृतीयुक्त मानवंदना असेल...

विवेकाचा आवाज बुलंद करूयात...
- हर्षल जाधव सर, कसबा तारळे 
9637351400

सोमवार, ३ जून, २०१९

रविश कुमारांचं 'द फ्री व्हॉइस'


लोकशाहीच्या चौथा खांब ज्यावेळी प्रस्थापितांची ओझी उचलण्यात धन्यता मानतो किंवा त्यातच आपले सौख्य सामावले आहे अशी परिस्थिती त्यांच्यासाठी निर्माण केली जाते तेंव्हा काही मोजकीच धैर्यवान लोक पत्रकारितेचा आत्मा जिवंत ठेवण्यासाठी स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता अव्याहतपणे सत्य मांडत राहतात अश्या मोजक्या पत्रकारांपैकी एक असणारे रविश कुमार..
रविश कुमारांचं 'द फ्री व्हॉइस' हे पुस्तक आजच वाचून पूर्ण केले.

रविश कुमारांनी सत्य मांडत असताना झुंडीकडून, समूहाकडून, असत्यशी असणारे हितसंबंध जोपासणाऱ्या लोकांकडून येणाऱ्या धमक्या, फेक न्यूज, ट्रोलिंग यांचे विस्तृत विवेचन या पुस्तकात मांडले आहे.

पुस्तकात त्यांनी 'बोलते व्हा', 'यांत्रिक लोक आणि नव्या लोकशाहीची इमारत', 'भयपेरणीचा राष्ट्रीय प्रकल्प', 'जिथे झुंड असते, तिथे हिटलरचा जर्मनी असतो', 'आपण जनता आहोत', 'बाबालोकांचा देश', 'प्रेमाची गोष्ट', 'खाजगीपणाचा मूलभूत हक्क' आणि 'चला, स्वातंत्र्यदिनानिमित्त आईस्क्रीम खाऊ' या लेखांचा समावेश आहे.

अनेक विषयांचा परामर्श घेतानाच लोकांचा सोशल मीडिया किंवा मुख्य प्रवाहातील मीडियातून बोलण्याचा अवकाश किती आहे आणि तो अवकाश दिवसेंदिवस कसा कोंडला जातो आहे यावरची निरीक्षणे ते मांडतात.

'प्रेमाची गोष्ट' या लेखाचा मला येथे आवर्जून उल्लेख करावासा वाटतो. या लेखात रवीश कुमार म्हणतात, 'भारतात प्रेम करणं एक लढाई आहे.' त्यांचे हे शब्द सत्याची प्रचिती देऊन जातात. या लेखात रवीश कुमारांनी चित्रपटातली प्रेमाची व्याख्या सांगितली आहे. गरीब-श्रीमंत दरी, जातीच्या भिंती अनेक चित्रपटांतून दाखवण्यात येतात. त्यामुळे प्रेम करताना जातीच्या रिंगणातच प्रेमाच्या शक्यता शोधाव्यात असं उपहासानं रवीश कुमार म्हणतात.

बहुतांश चित्रपट व्यवस्थेला धक्का न बसू देता तयार केले जातात. यात इतकं पराकोटीचं काल्पनिक विश्व उभं केलेलं असतं की, नायक-नायिका सुंदर असतात, छान छान गाणी गातात. ही गाणी गुलजार किंवा आनंद बक्षी यांच्यासारख्या ख्यातनाम गीतकारांकडून लिहून घेतली जातात आणि कडू-गोड प्रसंगानंतर पळून जाण्याचा संदेश यातून दिला जातो.
प्रत्यक्षातही ज्यांनी आंतरजातीय विवाह केले आहेत, विशेषतः राजकारणातल्या व्यक्ती असतील तर सार्वजनिकरीत्या ते आपलं प्रेम व्यक्त करत नाहीत. मतदार नाराज होतील अशी भीती त्यांना वाटत असते. खूप क्वचित वेळा काही लोक हे जाहीरपणे बोलण्याचं धाडस करतात आणि त्याची किंमतही मोजतात. रवीश कुमार म्हणतात, आपल्याकडे प्रेम करण्यासाठी जागा उपलब्ध नाहीत, याबाबत ते आपली भूमिका ठामपणे मांडत असंही लिहितात की, "मी जर नेता असतो तर प्रत्येक शहरात एक प्रेम उद्यान बांधल असतं आणि आनंदाने पुढची निवडणूक हरलो असतो कारण समाजाने त्याला मान्यता दिली नसती."

हुंड्याच्या अर्थशास्त्रावरही रवीश कुमार प्रकाशझोत टाकतात. प्रेम असलं तरी हुंडा देणं-घेणं यात त्या तरुणालाही वावगं वाटत नाही, याबद्दलची खंत व्यक्त करून रवीश कुमार अशा तरुणांना 'चुल्लूभर पाणी में डूब मरो' असं वैतागून म्हणतात.

प्रेम माणसाला जबाबदार बनवतं. प्रेमानं त्यांना जग बदलायचं असतं. ऋतूंचा ताल प्रेमिकांच्या हृदयात असतो, अशी हळुवारपणे प्रेमाची ताकद सांगत असतानाच प्रेमाचं दुबळेपणही रवीश कुमार सांगतात. प्रेम करणं म्हणजे केवळ 'आय लव्ह यू' म्हणणं नसून दुसर्‍याबरोबरच स्वतःलाही ओळखणं असतं.

ऑनर किलिंगची उदाहरणं देताना रवीश कुमार प्रेम, हिंसा, धर्म, याबरोबरच मुलगी नको म्हणून पोटातच मारून टाकणार्‍या पालकांच्या मानसिकतेवरही प्रहार करतात.
प्रेमाला मोकळं अवकाश मिळायला हवं. त्या मोकळ्या अवकाशात प्रेम बहरायला हवं आणि प्रेमातून माघार घेणार्‍या प्रेमिकांनी डरपोक व्हायचं की, स्वतः निर्णय घेऊन आपलं प्रेम यशस्वी करायचं हे ठरवायला हवं.
रवीश कुमारांना ऐकणं हा जेवढा आनंददायी अनुभव आहे, त्याचबरोबर त्यांचं लिखाण वाचणं हाही अंतर्मुख व्हायला भाग पाडणारा अनुभव आहे.
पुस्तकाचा मराठी अनुवाद सुनील तांबे यांनी केला आहे तर प्रस्थावना फेसबुक मित्र  यादीतील @मुग्धा कर्णिक यांनी केला आहे.

हे पुस्तक कधी तिरकस, कधी सडेतोड आणि सातत्याने सखोल गंभीरी शैलीत, देशाच्या सद्य परिस्थितीवर वृत्तांकना सारखीच टिपण्णी करते. हे पुस्तक प्रत्येकाने वाचावे आणि त्यावर विचार करावा असे आहे.

- हर्षल जाधव , कोल्हापूर 9637351400

बुधवार, १५ मे, २०१९

'जात बघून प्रेम करा' असा शासनाने जी.आर काढावा..


'जात बघून प्रेम करा' असा शासनाने जी.आर काढावा..
पालकांनी लहानपणापासून मुलांना माणसांवर प्रेम करा म्हणायचे तुणतुणे वाजवणे बंद करावे..
आपली जात, धर्म, वंश किती महत्वाचा असतो याची पट्टी लहानपणापासून वदवून घ्या... अभ्यासक्रमात एखादा धडाच घुसवला तरी चालेल...
आपल रक्त आणि त्या दुसऱ्या खालच्या जातीतील व्यक्तीचे रक्त कसे वेगळ आहे हे पटवून सांगण्यासाठी त्या रक्तात निळा, हिरवा, भगवा थोडा थोडा रंग मिक्स करा... नाहीच रंग बदलला तर रुढी, परंपरा, घराणे नावाचा अत्तर शिंपडा त्यावर ...घरात याची काही सेंपल ठेवून घ्या..
प्रेमातून नव्हे तर फक्त आणि फक्त वासनेतून मुलांना जन्म द्या..तेंव्हाच आपल्या या प्राणांपेक्षाहि अधिक किंमतीची असलेली जात, धर्म आपल्याला टिकवता येईल...
पोटच्या पोरांना रक्ताच्या थारोळ्यात बघून आसुरी आनंद कसा घ्यायचा याचा crash कोर्स सुरू करा...
पेटवून, गळा दाबून, सुपारी देऊन यात अजून काही मार्ग add होतात का ते गूगल करा...
प्रेमातून (अनेकांच्या भाषेत लफड) लग्न केले म्हणून पोरीला संपवून 56 इंच छाती घेऊन स्वतःहून पोलीस चौकीत हजर व्हायची हिम्मत आणायला जुनी उदाहरणे वाचत जा..यामुळे प्रेरणा मिळेल मेलेल्या मनाला...
पण
हे सगळं करूनहि,
रुक्मिणी-मंगेश, प्रणय-अमृता, इंद्रजित-मेघा
पुन्हा पुन्हा जन्माला येतील
आपल्या प्राणांची आहुती देऊन
जाती धर्माला मूठमाती देतील...
- हर्षल जाधव,
9637351400
Posted on by हर्षल जाधव | No comments

बुधवार, ३१ जानेवारी, २०१८

अमृता इमरोझ एक प्रेमकहाणी...प्रेम अध्यायाचे पारायण - हर्षल जाधव




             एखादं पुस्तक मनापासून आवडाव आणि त्यांची पारायणावर पारायण घडावी असं क्वचितच घडतं. हे पुस्तक मी पहिल्यांदा 12 वी सायन्स मध्ये असताना वाचलं... पुन्हा डी.एड  ला असताना ते परत हातात आलं नंतर असच एका मित्राच्या घरी गेलो असता तेथे मला ते पुन्हा भेटल आणि परवा रत्नागिरी नगर वाचनालयात गेलो असता त्याची आणि माझी पुन्हा नजरा नजर झाली आणि परत एक पारायण घडलं...
          प्रेम कथा म्हटलं की आपल्याला हीर रांजा लैला मजनू अश्या एकमेकांवर जिवापाड प्रेम करणाऱ्या आणि प्रेमासाठी स्वतः च्या जीवाची देखील परवा न करणाऱ्या जोड्या आठवतात पण एकाच आयुष्यात दोघांजनांवर तेवढ्याच ताकदीने प्रेम करनारी रिअल लाइफ मधील नायिका भेटते ती याच पुस्तकातून..
अमृता-इमरोझ अ लव्ह स्टोरी या उमा त्रिलोक यांच्या इंग्लिश पुस्तकाचं भाषांतर अनुराधा पुनर्वसू यांनी केलं "अमृता-इमरोझ एक प्रेम कहाणी" या नावानं.. या पुस्तकात आपल्याला फक्त अमृता-प्रीतम किंवा इमरोझ भेटत नाहीत.. तर सापडतो एक सच्चेपणा आणि दुर्मिळ अशी प्रेमभावना..जी शारिरीक  प्रेमाच्याही पलीकडे जाते..
        'अमृताजी' वाचकांचे आस्मान उंचावणारी हि लेखिका.. साहित्य जगतातला सर्वोच्य मानाचा ज्ञानपीठ पुरस्कार त्यांना मिळालेला आहे. पदमश्री  आणि पदमविभूषण हे दोन्ही किताब त्यांना मिळाले आहेत. सहा विद्यापीठानी डी .लिट पदवी  देऊन त्यांचा सन्मान केला आहे.. सहस्त्रकाची कवयत्री म्हणूनही  त्यांना मानलं जातं .. वयाच्या सहाव्या वर्षी त्यांचा साखरपुडा झाला , अकराव्या वर्षी त्यांच्या आईचे निधन झाले, सोळाव्या वर्षी पहिले पुस्तक प्रसिद्ध झाले अन् सोळाव्या वर्षीच प्रीतमसिंहांशी विवाह झाला. पुढे साहीरवर त्यांचे उत्कट प्रेम जडले जे अखेरच्या श्वासापर्यंत टिकून होते.  साहिर मुंबईत हिंदी चित्रपटसृष्टीत आपलं नशीब आजमावायला आले आणि मग इथलेच झाले. चित्रपट गीतकार आणि शायर म्हणून त्यांनी अमाप ख्याती मिळवली. साहीर मुंबईला गेले आणि त्या मायानगरीचाच झाले, या वास्तवानं अमृता एकीकडे आतून उन्मळून पडल्या. उद्ध्वस्त झाल्या. तर दुसरीकडे साहीर यशाच्या पायऱ्या चढत गेले याचाही अमृतांना आनंद झाला. पुढे साहीरसाठी अमृतांनी लिहिलेल्या ‘आखरी खत’चं कव्हर तयार करण्यासाठी म्हणून चित्रकार इमरोजशी त्यांची पहिली भेट १९५८ मध्ये झाली. आणि हि भेट पुढील आयुष्य एकत्रच राहण्यात झाली. ते पुढे एकमेकांबरोबर पन्नास वर्षे एकत्र राहिले. तेही कुठल्याच कायदेशीर नात्याचा अट्टहास न करता. फक्त प्रेमाच्या नात्यावर त्यांचा संसार झाला. 60-65 वर्षांपूर्वीची ही गोष्ट म्हणजे एक क्रांतीच होती...या क्रांतीचीच उत्तर कथा लेखिकेने या पुस्तकात मांडली आहे.
         अमृता-इमरोझच्या आयुष्यातले एकेक किस्से लेखिका सदरच्या पुस्तकात गुंफत जाते. अधेमधे त्यावर भाष्यही करते. ओघवत्या भाषाशैलीमुळे वाचकाच्या समोर ते प्रसंगच उभे राहतात. दोन मुलांची आई आणि विवाहित असलेल्या असलेल्या अमृताजींचा इमरोझबरोबर राहण्याचा निर्णय म्हणजे खूप मोठं बंडच होतं. त्यावर लेखिका म्हणते, 'बदल पाहिजे बदल पाहिजे अशा गप्पा आपण मारतो. पण प्रत्यक्षात बदल घडून येतो, तेव्हा मात्र घाबरतो. अमृता-इमरोझनं स्त्री-पुरुष संबंधाबद्दलची नवी वेगळी भाषा दिली आहे.'.. 
आणखी एका ठिकाणी आपलं प्रेम विषयीचं मत व्यक्त करताना त्या म्हणतात " प्रेमाच्या दोन जाती आहेत . एक प्रेम आभाळासारख असतं तर दुसरं डोक्यवरच्या छपरासारख असतं. साहिर लुधियानवी त्यांच्यासाठी आभाळासारखे होते. बाईला दोन्ही हवं असतं . प्रसंगी छप्परच आभाळ होतं." लेखिका जसे स्वतःची मते मांडत जाते तशीच अमृता- इमरोज यांच्या दिलखेचक संवाद देखील शब्दबद्ध करत जाते..
अमृताजी जगण्या मरण्याची भाषा करत असताना इमरोझ यांना म्हणतात "तुझ्याशिवाय जगणं म्हणजे मरणच मला एवढ्यात मरायचं नाही ." तू एकदा बाहेर जाऊन जग बघून घे . परत आल्यावर सुद्धा तुला माझ्याबरोबरच राहावंसं वाटल तर तू सांगशील ते ऐकायला मी तयार आहे." इमरोज नि त्यांच्या  छोट्याश्या खोलीत तीन फेऱ्या मारल्या आणि म्हणाले, "बघ झाल माझं जग पाहून !" असं हे विलक्षण नातं वाचताना मन हरपून जात.. अमृताजींना जेंव्हा त्यांच्या व इमरोजच्या नात्याविषयी विचारलं जातं तेंव्हा त्या ठामपणे म्हणतात , " ज्या जोडप्याना परस्परांच्या प्रेमाची खात्री नसते , त्यांनाच समाजाच्या मान्यतेची गरज भासते. आम्ही आमची मन पूर्णपणे जाणतो आहोत ; मग समाजाची लुडबुड  हवीच कशाला... "
अजून एक असाच  किस्सा असा आहे की दोघं मध्य प्रदेशातून महाराष्ट्रात येत होते. ट्रेनमध्ये सामानात काही दारू वा मादक पदार्थ आहेत का हे तपासायला पोलीस आले. अमृता प्रीतम म्हणतात - 'आमच्यापाशी तसं काही नाही, याची खात्री करून घेऊन त्यांनी आम्हाला सोडून दिलं. पण एकमेकांबरोबर असण्याची नशा आम्हाला पुरेशी आहे, हे त्यांना माहीत नव्हतं. आमची नशा ते थोडीच उतरवू शकणार होते.' एकमेकांच्या प्रेमात अखंड बुडालेपणाची जाणीव त्यांच्या या संवादातून वाचकाला होत जाते. हि सगळी वाक्ये आणि त्याचे आयुष्य हे जरी एक परिकथा वाटल असले, तरी याला वास्तवाची झालर आहे. म्हणूनच अमृताजींचं साहिर सुधियानींवर असलेल्या प्रेमाचाही उल्लेख येतोच आणि त्याचा स्वीकार इमरोझनी केलाच होता. अमृताजी इमरोझपेक्षा वयानं मोठ्या. त्यांच्या आजारपणात इमरोझनी त्यांची खूप सेवा केली. इमरोझ हे मोठे चित्रकार होते.. पण अमृताजींपुढे ते तसे झाकोळलेले राहिले. त्यावर ते स्वत: म्हणतात, 'लोक म्हणतात की तुमचं आयुष्य तुम्ही केवळ अमृताला वारा घालण्यातच व्यतीत केलं. पण त्यांना हे माहीत नाही की तिला वारा घालता घालता मलाही हवा लागत होती.'
        या पुस्तकाच्या लेखिका उमा त्रिलोक यांनी अमृता आणि इमरोज यांच्या नात्याचे इतके पैलू मांडलेत जे वाचताना थक्क व्हायला होतं.. महत्त्वाचं म्हणजे त्यांनी अमृता किंवा इमरोझला महान बनवलं नाही. की स्वत:चा उदोउदोही केला नाही. ही माणसांची गोष्ट आहे. त्यांच्या गुणदोषांसकट.. पण ही माणसंच अनोखी आहेत.एके ठिकाणी इमरोझ म्हणतात, अमृताची भेट झाल्यापासून माझ्यातली रागाची भावना लुप्त झाली. प्रेमाची भावना प्रबळ झाल्यामुळे द्वेष, राग, मत्सर यांना थाराच नसावा. प्रकाश असेल तिथे अंधार असेल का?

         आपल्या आजूबाजूला मनाच्या आणि रक्ताच्या नात्यांतली असुया, कडवटपणा आपण पाहत असतो. अनुभवत असतो. अनेक जण मी, माझं, मला या वर्तुळात फिरत असतात. या सर्व परिस्थितीत हे पुस्तक हाती पडतं आणि ते वाचल्यावर आनंदाची लहर आपल्या मनात बराच काळ तरंगत राहते..अमृताजींचे  हिमतबाज, बहुरंगी व्यक्तिमत्व जाणून घेण्यासाठी हे पुस्तक नक्कीच वाचायला हव. जीवनाचा खरा अर्थ अन् प्रेमातलं जगणं शोधायचं असेल तर अमृता-इमरोजच्या प्रेम अध्यायाचे हे पारायण पुन्हा पुन्हा व्हायलाच हवे... 

बुधवार, १८ ऑक्टोबर, २०१७

आमची दिवाळी...

कुर ता. भुदरगड येथील पुरोगामी वाचन चळवळ आणि आम्ही कूरकर आयोजित विद्यार्थी व्यक्तिमत्व विकास शिबिर..२०१७ च्या पहिल्या दिवशी मी राजवैभव आणि आमची लहान कार्यकर्ती सोनम जाधव ने शिबिरार्थींशी
अंधश्रध्दा निर्मुलन या विषयाच्या अनुशंघाने संवाद साधला..
मुलांचा उत्साह उदंड होता.. नेहमी प्रमाणे छान प्रतिसाद मिळाला...

गोविंद पाटील सर आणि टीमने शिबिराचे नियोजन उत्तम केले आहे.. तुमच्या या कार्यास सदिच्या...

Posted on by हर्षल जाधव | No comments

सोमवार, १६ ऑक्टोबर, २०१७

आम्हाला संकटातून बाहेर काढणारा रियल सिंघम...

निवडणुक ड्यूटी म्हटलं कि अनेकांच्या मनात धस्स होत..
निवडणुक साहित्य हातात भेटल्यापासून ते संपूर्ण निवडणुक प्रक्रिया पूर्ण करून ते साहित्य परत जमा करण्याचा काळ हा एखाद्या मोहिमेपेक्षा कमी नसतो..

तर हा किस्सा सगळी निवडणुक प्रक्रिया व्यवस्थित पार पाडून साहित्य जमा करायच्या ठिकाणी जात असतानाचा आहे..

बरोबर 6:00 वाजता आम्ही आमचे निवडणुक साहित्य घेऊन एस.टी मध्ये बसलो. सूर्यमामा आपली दिवसाची कामगिरी बजावुण संध्याछायेच्या कुशीत शिरला होता. चंद्र आपलं अस्तित्व सिध्द करण्यासाठी ढगांशी द्वंद्व करत होता... अंधार आपलं साम्राज्य हळूहळू स्थापन करत होता..एस.टी च्या ड्रायव्हर काकांनी एस.टीच्या लाईट कधीच सुरू केल्या होत्या..

वेगवेगळ्या गावातील अजून 11 निवडणुक केंद्रावरील टिम्स् ला घेऊन आम्हाला पुढे साहित्य जमा करायला जायचे होते....आता पर्यत 4 टीम एस.टी मध्ये आल्या होत्या. छोटी- छोटी गावं..लहान- लहान वस्त्या आणि या गावांना जाणारा चिंचोळा रस्ता... एका वेळी एकच वाहन जाईल असा मर्यादित व्यवस्था.. समोरून अचानक दुसरं वाहन आलं तर एकमेकांना वाट खुली करून देण्यासाठी एका वाहनाला रस्ता सोडून बाजूला वाहन घेऊन जायची वेळ यायची. भरीत भर म्हणजे आमच्या एस.टीला मागील बाजूचे लाईट देखील नव्हता. रस्त्याच्या बाजूला गवत पाऊसाच्या पाण्याने जोमान वाढलं होतं. त्यामुळे रस्ताच्या कड़ा रात्रीच्या अंधारात स्पष्ट दिसत नव्हत्या...
काही गावांकडे जायचे रस्ते हे हेमा मालिनीच्या गालासारखे गुळगुळीत होते तर काही ठिकाणी यंदाच्या जोरदार पाऊसाने आख्खा रस्ताच धुऊन नेला होता..एवढी बेदरकार आवस्था अश्या रस्त्याने आमचा परतीचा प्रवास सुरू होता..कधी एकदा हे साहित्य जमा करतो आणि या निवडणुक ड्यूटीच्या अग्निदिव्यातून बाहेर पडतोय अशीच प्रत्येकाची भावना होती. दिवसभर मतदान प्रक्रिया डोळ्यात तेल घालून अगदी व्यवस्थित पार पाडून प्रत्येकालाच जाम कंटाळा आला होता..

अश्यातच एका गावाची वेस ओलांडून पुढील गावातील केंद्रावर जात असताना एका वळणावर आमच्या एस टी चे ड्रायव्हर काका टर्न घेत असताना अंधारात रस्त्याचा अंदाज चुकला आणि आमची एस.टी अगदी हळुवारपणे बाजूला असलेल्या खोलगट भागात उतरली..एवढी उतरली कि तिची एक बाजू पूर्णपणे जमिनीला समांतर टेकली.... दिवाळीच्या कल्पनाविलासात रमलेल्या आम्हा सर्व कर्मचा-र्यांना हा अचानक घडलेला प्रकार प्रथम लक्षातच आला नाही. काही कर्मचा-र्यांनी खाली उतरून पाहिलं तेंव्हा त्यांना धक्काच बसला..महाभारतील कर्णाचं चाक जसं रणांगणावर रूतून बसलं होतं अगदी तशीच काहीशी आवस्था आमच्या एस.टीच्या चाकाची झाली होती.. एका भल्या मोठ्या खड्यात गाडीच्या मागील चाकाने आपलं बस्तान बसवल होतं.. खड़्डा भलताच मोठा होता त्यातून गाडी परत वर येईल असं प्रथम दर्शनी पाहणाऱ्याला आजिबात वाटत नव्हतं...नेमकं काय झालय हे पहायला प्रत्येक जण तिथे जायचा आणि स्वत च्या अकलेचे तारे तोडून मोकळा व्हायचा. शिक्षकांची संख्या मोठी असल्याने कल्पना मांडायची काहीच कमतरता नव्हती. कोणी म्हणे आपण क्रेन बोलाऊन बस बाहेत काढू. कोणी म्हणे दूसरी एस.टी मागवू तर काही लोक तर आता काहीच होणार नाही अस म्हणत डोक्याला हात लावून बसले होते. अती दुर्गम भागात असल्याने मोबाईलला रेंज कधी शिवत होती तर कधी गायबची व्हायची..त्यामुळे फोन करून मदत भेटेल याची शक्यता देखील कमी होती.

त्याच वेळी निवडणुक पेट्यांच्या संरक्षणाची जबाबदारी ज्यांच्यावर असते त्या पोलीस टीम मधील एक हवालदार बाहेर आले.. आपल्या मोबाईलच्या टोर्च ने नेमकं काय झालय याची त्यांनी पाहणी केली. मनात काहीसा ठाम विचार करून अंगावर घातलेले काळे जाकेट त्यांनी  बाजूला केले आणि एस.टी च्या बाजूला वाढलेले गवत पहिला स्वत हून एकट्याने बाजूला केले. आता एस टी ची फसलेली बाजू स्पष्ट दिसू लागली होती.. चाकाकडे त्यांनी आपला मोर्चा वळवला आणि आपल्या ईतर साथीदारांना नेमक काय करता येईल याविषयी चर्चा करून दगड गोळा करायला सुरवात केली. शक्य होईल तिथे जाऊन दगड जमवले. अंधार असल्याने दगड भेटणे देखील दुरापास्त झाले होते. जमिनीत रुतलेले बरेच खोलवर गेलेले दगड त्यांनी बाहेर काढून बसच्या चाकापुढे टाकायला सुरवात केली. खड़्डा भरायचं काही नावं घेत नव्हता. हा गडी देखील मागे हटायला तयार नव्हता. खड़्डा आपण दणकट दगडाने भरला तर चाक नक्कीच बाहेर येईल असा त्याचा आशावाद होता पण त्याचं हे काम मोठ्या दिमाखात हातावर हात ठेऊन पाहणा-र्यांनी त्यांना वेड्यात काढण्याचा शक्य तेवढा सगळा प्रयत्न केला. "सोडा ओ कशाला उगाच हात झाडत बसलाय..!!"
"हे शक्य नाही.. अहो चाक किती खाली गेलय बघा ते फिरेल का व्यवस्थित..!!"
"चाक बाहेर येऊन उपयोग काय पुढे एस.टी जायला जागा नको का..!!" अश्या अनेक गप्पा आजुबाजूला सुरू होत्या पण हा माणूस आपल्या प्रयत्नांवर ठाम होता...मनातील कल्पना जर बरोबर ठरली आणि ड्रायव्हर काकांनी गाडी बरोबर हन्डेल केली तर चाक बाहेर निघेल असं त्यांना मनोमन वाटतं होत म्हणूनच त्यांचा हा एकांगी प्रयत्न सुरू होता..अगदी ड्रायव्हर काका देखील त्यांना "हे शक्य होईल असं वाटत नाही" असं सांगून गेले होते.
शेवटी शक्य तेवढे आजुबाजूचे सगळे दगडे त्यांनी बाजूला लाऊन घेतले आणि ड्रायव्हर काकांना एस.टी स्टार्ट करून प्रयत्न करायला लावला आणि काय आश्चर्य त्यांनी त्यांच्या कल्पनेने योग्य ठिकाणी लावलेले दगड कामी आले आणि बस अगदी आरामात पुन्हा रस्त्यावर आली आणि एकच जल्लोश झाला...
सगळ्यांचा जीव भांड्यात पडला...चेहऱ्यावरील चिंतेच्या रेषा गायब होऊन एक स्मित हास्य प्रत्येकाच्या ओठांवर दिसू लागलं...

फुकटचे सल्ले देणारी तोड़ं आता त्या पोलीसाचे कौतुक करण्यात व्यस्त होते..एकाही दगडाला हात न लागलेले हात त्या हवालदारांचे अभिनंदन करायला पुढे येत होते.. लोक पटापट एस.टीत चढ़ले..पुन्हा बस मध्ये देखील त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होत होता.. पुढे नव्याने एस.टी त येणाऱ्या टीम्सला हा सम्पूर्ण प्रकार सांगितला कि ते देखील त्यांचं कौतुक करायचे...

फोटोत दिसणारी ती तीच व्यक्ति आहे *श्री. संदीप भगवान काशीद..*ज्यांनी आम्हाला अगदी सुखरूप त्या संकटातून बाहेर काढून रात्री अगदी अपेक्षित वेळेवर म्हणजे रात्री 9:00 वाजता नियोजित ठिकाणी निवडणुक साहित्य जमा करायला पोहचवले...
अभिनंदन स्वीकारताना ते आवर्जून म्हणाले कि "आपण शक्य होईल तेवढे सगळे प्रयत्न करायचे..मागे हटायचं नाही.."आपल्या क्रुतीतून त्यांनी हेच दाखवून दिलं होतं...

प्रतिकूल परिस्थितीतही आपल्या आजुबाजूला उपलब्ध असलेल्या साधनांचा कल्पकतेने वापर करून आपल्याला समस्या सोडविता आली पाहिजे. आपत्ती व्यवस्थापनात यापेक्षा वेगळं असं काय असतं..

पडद्यावरील कॅमेरा अड्जस्ट करून स्टन्ट करणारा सिंघम होण्यापेक्षा रियल लाईफ मधील आपली कर्तव्य व्यवस्थित पार पाडणारा संदीप काशीद सारखा पोलीस मला लाख मोलाचा वाटतो...

संदीप भाऊ आम्हाला तुमचा अभिमान वाटतो..
थँक्स महाराष्ट्र पोलीस...
तुम्ही आहात म्हणून आम्ही आहोत..

- हर्षल जाधव
9637351400

Posted on by हर्षल जाधव | 1 comment

गुरुवार, १२ ऑक्टोबर, २०१७

ग्रेट_भेट विथ ज्येष्ठ तमाशा कलावंत लावणी साम्राज्ञी सौ. मंगला बनसोडे




समताचा वाढदिवस साजरा करण्यासाठी नियोजित स्थळी जात असताना अचानक एका प्रसिद्ध व्यक्तीमत्वा सोबत फोटो क्लिक करायची संधी भेटली.. कोण हि व्यक्ती तर ज्यांच्या शिवडीतील बांगो गाण्यामुळे 22 हजार रसिक शांत झाले होते, लावणीमध्ये चित्रपटातील कॉश्च्यूम ज्यांनी प्रथम आणले, नाचता नाचताच ज्यांना प्रसवकळा येऊ लागल्या. मंचावरच काही गावकरी महिलांच्या साथीने त्यांची डिलीव्हरी देखील झाली. विशेष म्हणजे प्रसुतीनंतर अवघ्या काही वेळातच ज्या पुन्हा मंचावर आल्या आणि ज्यांनी  नृत्याविष्कार पुन्हा सादर केला..वयाच्या अवघ्या सातव्या वर्षी पायात  घुंगरू आलं ते आजतागायत त्याचा छनछनाट सुरूच आहे. सुख दु:खाच्या हिंदोळ्यावर लहरत समाजमनाला आनंद देण्याचे काम करत ही कला जिवंत ठेवण्यासाठी ज्यांनी स्वतःच उभं आयुष्य वेचलं अश्या ज्येष्ठ तमाशा कलावंत लावणी साम्राज्ञी मंगला बनसोडे यांची हि ग्रेट भेट...

मनात कोठेही आपण फार मोठी सेलिब्रेटी असल्याचा किंचितही भाव नसलेल्या, प्रचंड मनमेळावू असं हे व्यक्तीमत्व..आम्हा सगळ्याची त्यांनी अगदी आपुलकीने ओळख करून घेतली. समता चा वाढदिवस असल्याचे कळताच त्यांनी तिला भरभरून सदिछया दिल्या...

अगदी काही दिवसांपूर्वीच त्यांना भारत सरकारचा राष्ट्रपती पुरस्कार देखील जाहीर झाला आहे त्याबद्दल आम्ही सगळ्यांनी त्यांना सदिछया दिल्या... यापूर्वी त्यांची आई विठा भाऊमांग नारायणगावकर आणि वडील भाऊमांग नारायणगावकर यांना देखील हा पुरस्कार जाहीर झाला होता. एकाच कुटुंबातील तिघांना हा पुरस्कार मिळाल्यामुळे बनसोडे कुटुंबाने राष्ट्रपती पुरस्कारांमध्ये हॅट्ट्रीक मिळवली आहे.

बोलण्याच्या ओघात त्यांनी, "हा पुरस्कार म्हणजे सातारकरांच्यासाठी मोठ्या अभिमानाची बाब आहे" असे सांगितले पण आमच्या अजय ढाणेने "हि तर नुसत्या सातारकारांचीच नव्हे तर अवघ्या महाराष्ट्राच्या अभिमानाची बाब आहे" असं सांगून त्यांना सदिछया दिल्या. अखेर त्याचा निरोप घेऊन आम्ही आमच्या पुढील प्रवासाला निघालो..

दिनांक १०/१०/२०१७
- हर्षल जाधव
9637351400

शुक्रवार, २५ ऑगस्ट, २०१७

एस.टी बस मध्ये वाढदिवसाची मला मिळाली भन्नाट भेट..

काल माझ्या वाढदिवसानिमित्य आपण शुभेच्छांचा जो पाऊस पाडलात त्यात मी पूर्णपणे न्हाऊन गेलो आहे. प्रत्यक्ष call करून, फेसबुक,
whats app वरून आणि शक्य त्या सर्व माध्यमातून मला तुम्ही शुभेच्छा दिल्या त्याबद्दल मी आपला ऋणी आहे...

काल मला एस.टी बस मध्ये वाढदिवसाची एक भन्नाट भेट मिळाली.
काल मी रत्नागिरी ते कोल्हापूर एस.टी बसने प्रवास करत होतो. प्रवाश्यांनी गाडी बरीच भरली होती. एस.टी चे निरीक्षण केल्यावर मला जाणवलं की आत मध्ये प्रत्येक खिडकीला एकसारखं दिसणारे एक स्टिकर लावलं आहे.

काय होतं हे स्टिकर तर भूत, भानामती, करणी, love प्रॉब्लेम, नोकरीत समस्या यांवर हमखास उपाय सुचवणार्या भोंदुबाबांच्या धंद्याची जाहिरात... गेल्या अनेक महिन्यापासून मी जेंव्हा जेंव्हा एस.टी ने प्रवास करतो तेंव्हा शक्य होईल तेवढी ही स्टिकर काढण्याचा प्रयत्न करतो...लोकांनी या भोंदुबाबांकडे जावून त्यांचे आर्थिक, मानसिक आणि शारीरिक शोषण होऊ नये हाच हेतु.

आज त्या एस.टी मध्ये खूपच स्टिकर मला दिसली. बहुतेक काही दिवसांपूर्वीच ती नव्याने लावली गेली असावीत. आता पर्यत हे स्टिकर पाहून किती लोकं लुबाडली गेली असतील आणि किती पुढे लुबाडली जातील हे सांगता येत नाही म्हणून मोठ्या धीराने मी प्रवाश्यांच्या समोर उभा राहिलो आणि त्या स्टिकरमधील मजकूर काय आहे आपण या भोंदुबाबांकडून कसे लुबाडले जातो याविषयी माहिती सांगितली. लुबाडणुक झाल्याचे लक्षात आल्यावर स्वत: च्या अब्रु साठी पोलीसांना देखील कळवत नाही म्हणून असली स्टिकर मी अनेक वेळा शक्य होईल तसे स्वत हून काढतो असं सांगून आज मात्र हे काम तुम्ही करायला हवं असं सांगितलं कारणही तसंच होतं आज माझा वाढदिवस आहे आणि तुमच्या शुभेच्छा सोबत जर हे अंधश्रध्दा कमी करायला मदत करणारे आणि आपले सामाजिक भान जपणार काम तुम्ही केले तर मला बरं वाटेल. माझ्या वाढदिना दिवशी हे तुमच्याकडून गिफ्ट मला मिळाली असं समजेन, अशी भावनिक साद घातली आणि काय आश्चर्य पटापट सगळे प्रवासी आपाआपल्या खिडकीच्या काचेवर चिकटलेले स्टिकर काढू लागली आणि अगदी काही मिनिटांत सगळ्या काचांनी मोकळा श्वास घेतला आणि अश्या प्रकारे मला माझ्या वाढदिवसाचे कृतिशील असं गिफ्ट मिळाले..😊

या सोशल मीडियाच्या माध्यमातून आपणांसहि मी विनंती करू ईच्छितो की, आपण देखील एस.टी ने प्रवास करत असताना आपणांस अशी भोंदुगिरी वाढवणारी स्टिकर दिसल्यास काही वेळ देवून ती काढून टाकण्याच्या माझ्या मोहिमेत सहभागी व्हा...आपल्या या छोट्या - छोट्या कृती आपला समाज अंधश्रद्धा मुक्त होण्यास मदत करेल...

पुन्हा एकदा तुम्हा सर्वांचे प्रेम,शुभेच्छा,आशीर्वाद यांसाठी शतशः आभार..असाच ऋणानुबंध कायम रहावा हि सदिच्छा..सर्वांचे आभार..😊

धन्यवाद.
25/08/2017

Posted on by हर्षल जाधव | 1 comment

सोमवार, २१ ऑगस्ट, २०१७

सुनिल तुला शब्दपुष्पांजली...🙏

सुनील दोस्ता ,
तुझ असं अचानक निघून जाण मनाला प्रचंड वेदना देवून गेलय. आम्ही अस्वस्थ आहोत. तु गेल्याची बातमी ऐकली आणि मनावर प्रचंड असं दडपण मनावर आलंय. बालपणीच्या अनेक आठवणी डोळ्यासमोर उभ्या राहिल्या. तुला आठवतय 4थी पास होऊन आपण हायस्कूल ला आलो होतो. तेंव्हा 5 वी लानवीन शाळा,
नवीन शिक्षक, नवीन मित्र-मैत्रिणी. अगदी शाळा सुरू होऊन महीनाही  न झालेला आणि आपल्याला काय काय येत हे जाणून घ्यायची शिक्षकांना दांडगी हौस निर्माण झाली होती. आपण सगळे घाबरलो होतो. आपल्या अंगात तश्या अनेक कला होत्या पण एवढ्या सगळ्या मुलांसमोर जावून बोलायचं हे धाडस काय आपल्यापैकी कोणालाच होत नव्हत..आपण सगळे गप्प होतो...पोटात भितीचा गोळा आला होता. आता पुढं जाणार कोण हाच प्रश्न होता आणि अचानक तु उठलास आणि मोठी हिम्मत करून समोर गेलास आणि छानसं अंगाई गीत म्हणालास..आम्ही सगळे त्यावेळी स्तब्धच झालो होतो...तु तेंव्हा भलतच डेरिग केलं होतस. तुझ हे धाडस बघून मग बाकीचे फटाफट जाग्यावरून उठून काहि ना काहीतरी सादर करू लागले. मला वाटतं आपलं ते स्टेजशी नातं जोड़ायचं पहिल कारण असावं.
शाळेतील सहल,क्रीडा महोत्सव यात तुझा सहभाग मोठा असायचा.अश्या वेळी सगळ्या मित्रांना एकत्र ठेवण्याची कला तुला छान जमायची. आमच्या त्यावेळच्या टीमचा तु अघोषीत कप्तानच होतास.
वार्षिक स्नेहसंमेलनाची तारीख जाहीर झाली की नाटक डान्स बसवायला आपली लगबग सुरू व्हायची. सराव करायला जागा शोधायलाच आपला बराच वेळ जायचा. तेंव्हा आता सारख्या बुडाखाली गाड्या नव्हत्या. सगळा प्रवास पायीच करावा लागायचा. पाय प्रचंड दूखायचे. सरावासाठी जागा मिळाली की मग आपला प्रवास टेपरेकॉडर व कॅसेट शोधायला सुरू व्हायचा. अनेकांचे उंबरे झिजवल्यावर मोठ्या मुश्किलीने कोणी तर टेपरेकॉडर द्यायला तयार व्हायचा. तो घेवुन मोठ्या आनंदाने आपला सराव सुरू व्हायचा. शिकवायला कोणी नसल्याने एकमेकांना समजावून घेत "असं नव्हे, असं करू" असं म्हणत नाटक डान्स बसवायचौ. ऐन स्नेहसंमेलनाच्या दिवशी आपल्या पात्राला साजेशी कपड़े शोधायला आपण गावभर फिरायचौ. अशी सगळी जमवाजमव केल्यावर स्टेजला आग लावणारा performans आपण द्यायचौ.. त्याची चर्चा पुढे अनेक दिवस व्हायची. या सगळ्या सगळ्या आठवणी आज ताज्या होत आहेत. या आठवणीच्या प्रत्येक किस्स्यात तु अजूनहि तसाच जिवंत आहेस..

तुला आठवतय 'राजकारण मोड़क्या खुर्चीचे' हे आपलं नाटक आपले मांगोरे सर बसवत होते. तु सरपंच आणि मी चेअरमन अशी पात्रे आपल्याला मिळाली होती. या नाटकाचा 23 वा प्रयोग आपल्याला मुंबईला करायचा होता त्यामुळे नाटकाची तालीम जोरात सुरू होती. यात एक प्रसंग असा होता की, चेअरमन म्हणजे मी सरपंचाला कानाखाली वाजवनार असतो पण आपल्याला काही केल्या तो प्रसंग जमत नव्हता. आपण तो प्रसंग गंभीरतेने न करता हसत करत होतो...शेवटी मांगोरे सरांना राग आला. त्यानी स्वत तो प्रसंग करून दाखवतो म्हणून उभा राहिले आणि डाइलॉग म्हणता म्हणता तुला जोरात कानाखाली वाजवली..आम्हाला वाटलं तु सांगितल्या प्रमाणे हात आडवा घेतला असशील पण घडलं भलतचं. तो सीन पूर्ण झाल्यावर तुझ्या कानाखाली पाहिलं तर खरोखरच तुला कानाखाली बसली होती...ती ईतकी जोरात लागली होती की तुझ्या गालावर चार बोटे स्पष्ट दिसत होती पण तु त्याकडे दुर्लक्ष करून तो सीन अगदी व्यवस्थित केला होतास... तो प्रसंग आठवून आपण अनेकदा हसलो होतो..अश्या आठवणींनी आपलं बालपण तु खऱ्या अर्थाने समृद्ध केलं होतस...
लहानपणी गावात मोठ्या पडद्यावर जेंव्हा पिक्चर दाखवायचे किंवा गावात एखादा ओर्केस्टा असायचा तेंव्हा आपली जागा ठरलेली असायची...आपला ग्रूप एकत्र असायचा. अनेक वेळा मी तुझ्याच मांडीवर झोपी जायचो आणि तु देखील कितीहि अवखडला तरी माझी झोपमोड़ होऊ द्यायचा नाहीस..तशी झोप उभ्या आयुष्यात मला परत कधीच लागली नाही रे...

पुढे 10 वीला असताना तुझ्यात आणि माझ्यात जोराच भांडण झालं ते भांडण एवढं टोकाच होतं की पुन्हा एकमेकांचं तोंड पहायचं नाही असंच जणू आपण ठरवलं होत. भांडणाचं कारण तसं खूपच बालिश होत. अंगातील उर्मी एकमेकांना समजून घ्यायला अडथळा ठरली आणि आजच्या एवढा समजूतदारपणा तेंव्हा नव्हता त्यामुळे एकमेकांची समजूत काढायचा मार्ग आपण वापरलाच नाही.

याचा परिणाम म्हणून पुढे अनेक वर्षे आपण बोललोचं नाही..त्यात शिक्षणासाठी आपल्या वाटा बदलल्या. शिक्षणासाठी दोघेहि गावच्या बाहेर असल्याने परत कधी एकत्र येण्याचा प्रसंगच आला नाही.
पण आता एक- दोन वर्षा मागे एका मित्राच्या लग्नात आपण भेटलो आणि ईतक्या दिवसांची द्वेषाची साखळी गळून पडून आपण एकमेकांशी अगदी दिलखुलास बोललो आणि आपल्या मैत्रीचा तो निखळ झरा पुन्हा नव्याने व्हाऊ लागला..
नंतर काही दिवसांनी मला नोकरी लागल्याची बातमी ऐकूण लगेच माझ अभिनंदन करायला तु फोन केला होतास तेंव्हा मला खुप आनंद झाला होता..

मित्रा तु आम्हाला सोडून गेला आहेस यावर आमचा अजूनहि विश्वास बसत नाही म्हणून
पुन्हा त्या शाळेच्या बाकावर तुझ्या सोबत बसायचं आहे त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये...!

एकाच ताटात जेवायची मजा पुन्हा अनुभवायची आहे त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये...!

रात्र जागवून नाटकाची तालीम पुन्हा करायची आहे त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये....!

मामाचा गरम वडा आपली वाट बघतोय
त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये....!

खालच्या गोंडाला पुन्हा एकदा तुझ्या हातच जेवण जेवायचं आहे त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये....!

गजानन महाराजांच्या पालखीला तुझ्या सोबत यंदा खांदा द्यायचा म्हणतोय.
त्यासाठी तरी फक्त एकदा परत ये...!
फक्त एकदा परत ये...!!

मित्रा,
तु शरीराने गेला आहेस,
आठवणीने नेहमी आमच्या सोबत असशील...
नेहमीच सोबत असशील..

तुझा बालपणीचा दोस्त
- हर्षल जाधव
9637351400

Posted on by हर्षल जाधव | No comments